11/23/2008

485 sáni lávvardateahkeda

Lávvardateahket. Ánne Márjá čohká ruovttus iežas unna oarbmeliin, soai geahččaba filmma TV2is. Orbmealle lea áiddo veahkehan mu mastera oktavuođas, lean bargamin jearahallanofelaččain, ja fertejin iskat mo gážaldagat doibmet. Ihtin analiseregoađán munno geahččalanjearahallama ja ferten gávnnahit mii lei buorre ja mii ii lean nu buorre. Sávan leamaš ávki lohkat buot daid metodagirjjiid! Mus leat rievssatlávkkit, muhto lea buorre diehtit ahte lean lávkugoahtán rivttes guvlui. Dieđán maid ahte lea guhkes máŧki, muhto ammal jo dát heasta ge bidjá leavttu go ádde ahte lea ruovttuguvlui jođus.

Ikte lei SSSRa (Sámi Studeanttaid Searvi Romssas) juovlabeavdi, ja mun ledjen doppe! In leat beroštan nu menddo sakka searvat organisašuvdnadoaimmaide (in daid sosiála somás doaimmaide ge), nu ahte lei hui buorre leat “ruovttuluotta” fas. Mu ruhtadilli lea veaháš nuo ja ná, ja ledjen rievttimielde mearridan ahte in oba vuolgge ge doaluide. Muhto go mu buorre ustit S fálai munnje nuvttá mállása jus barggan diimmu juovlabeavddis, de ii lean šat ruhta váttisvuohta ja mun mearridin vuolgit. Lei duođai somá! Mális lei njálggat, olbmot ledje movttagat ja eallin lei buorre. Ja lei hui somá uksagaskkas čohkkát ja olbmuide sávvat bures boahtima. Go diibmu lei jo badjil 3 ja olbmot vuolggadišgohte de háleštin ovttain gánddain geainna ledjen hállan dalle jo go bođii juovladoaluide. Son lea sevdnjesvarat ja lea eallinagi orrun dáppe Sámis, logai vel sámesoga alddis. Son logai sullii ná, go mun jerren lei go sus leamaš somá, ”det var hyggelig men koffor må alle glo på den eneste svarte her inne?” Lei hui váivi gullat ahte son lei vásihan ahte olbmot eai dego dohkkehan ahte son lei doppe ja ahte ledje sutnje geahččan olles eahkeda, mun illá vel jáhkken, go ieš gal in lean smiehttan ahte son lei sevdnjesvarat gánda sámefeasttas. Muhto oalle johtilit bođii duođaštus, muhtin nieida bođii munno lusa ja logai ”maid don leat dáppe?” Dego son ii galggašii leat doppe. Hui fastit jearai manne gánddas ii lean gákti badjelis, ja mulggui ja fastit láhttii. Mun ledjen hirpmástuvvan, ja mun suhtten! Mun vástidin dušše niidii ahte mu mielas lei son freahkka, ja moai gánddain manaime olggos. Mun ledjen ruoktut nohkkat ja son lei festii, nu ahte ean moai šaddan go moadde sáni vel lonuhit ovdal mun vázzilin ruoktut. Hálidivččen ahte son galggašii diehtit ahte eai buot sápmelaččat leat diekkárat. Lean hirpmástuvvan go olbmot leat nu rasistat ja badjilgeahččit. Huffe, sávan ahte dat sápmelaččat geat dál bajásšaddet leat veahá jierbmát go min buolva, ja sávan ahte dat olbmot geat ain badjilgehččet earáid rievdadit oainnuideaset.

Muhto okta mii lei buorre ikte, mii movttiidahtii mu, lei ahte go mun vázzen váldogáhtaráiggi maŋŋá go ledje gidden buot juhkanráiggiid, de ii lean ii oktage gii juoiggai munnje. Lean máŋga jagi jo orrun Romssas, lean máŋgii leamaš gávttiin čiŋadan go lean márkanastán, ja in goassige leat bállen áibbas ráfis vázzit. Muhto ikte, ii oktage juoigan, ii oktage suoibman. Olbmot modjájedje, ja eai orrun suorganan go sámenieida lei jođus. Buorre go máilbmi ovdána oba muhtin sajiin ge.

Soundtrack: Seeed

No comments: