7/25/2007

Joavdelas leandin?


Odne álgá Márkomeannu, okta dain ollu sámemárkaniin. Lean gullan olbmuid imaštallamin dárbbašat go mii buot dáid festiválaid, dárbbašat go mii buot dáid doaluid? Ahte sámenuorat galggašit baicce mannat lupmet ja murret, buoret go leandit miehtá Sámi ja suohtastallat. Ahte dat dat lea dat sámevuohta, ii ge muhtin giettis juoigat ja dánsut. Ieš gal lean hui leandálas, finan Johkamohkkimárkaniin, beassášdoaluin Guovdageainnus, Riddu Riđus, Márkomeanus, hállemasčiekčamiin, ja manažin Ankaredii maid vel oktii jus heivežii mu diibmuplánii. Olmmoš vuolgá dáid doaluide suohtastallat ja oahppásmuvvat eará sápmelaččaiguin, beassat deaivvadit fas oahpásiin. Ii leat dušše juhkat ja stálet. Olmmoš moddii gárta digáštallat ja ságastallat maid, omd. mo lea dieppe Ruoŧabealde? Mo galggašeimmet dáhkat daid hástalusain mat mis leat dálá servodagas. Besset go mánát oahppat sámegiela dien báikkis gos don orut? Makkár sohkii don gulat? Ammal moai letne fulkkežagat? Ja nie hal johtet ságat.
Máŋgii oidnojit ođđa párat maid váccašeamin giehtalágaid, ja mii vel buoret go ahte Sápmi stuorru? Ii, ášši ii leat nu ovttageardán. Jáhkan lea sihke dehálaš lupmet ja murret dàlvvi vuostá, muhto dan sáhtta dáhkat árgabeivviid, ja de baicce mannat oahppásmuvvat eará sápmelaččaiguin go leat basit, nu go don doloža rájes leat dáhkan. Na, márkanastán.

7/23/2007

"hejoolelooolelojlelololeloooa"

Lean go mun hearki? Ieš gal oaivvildan ahte in leat nu menddo hearki gal, lea dušše dat ahte lean dolkan. Beallejamas dolkan. Lean dolkan ahte olbmot juiget mu maŋis go lean gávtti coggan ja lean márkanastimin Romssas. Muhtomin lean jamas dolkan leat buot rivguid ja dažaid leksikon. Ja mun in liikon go Turboneger ”juoigagođii” duorastaga Buktafestiválas, ja dasalassin vel bilkidii RidduRiđu. Orui leamen dego buohkaid mielas dat lei suohtas, orui leamen ahte ledjen dušše mun gii atnen dan unohassan. Gohko manná rádjá? Goas lea bilkideamin ja goas lea leikošeamin? In dieđe mo eará sápmelaččat vásihedje dan almmáštahkes Hank von Helvete… Mun dulkojin dien ”juoigama” badjilgeahččanvuohtan. Lea ainnat nu ahte jus vikkai leikošit, de dat ii meinnestuvvan go diet GrandPrix-luohti dávjjimusat gullo go juhkan dažat oidnet sápmelačča. Nu lea, lean dolkan badjilgeahččanvuođas.

7/18/2007

Buoret vai?


Álo go dat ođđa ofelaččat álmmohuvvojit de sii galget vástidit ovtta gážaldaga, ja dán jagi galggai Bræhjta Thomassen vástidit "manne lea nu buorre leat sápmelaš?"

Lea bat buoret leat sápmelaš go ovdamearkka dihtii dáža, láddelaš dahje juoga nu eará..? In dieđe gal, go die lea diekkár ášši maid ii sáhte mihtidit. Mun aŋkke in nágot govvádallat mo lea leat omd láddelaš. In ge leat ieš ge ádden ahte lea oalle stuorra erohus dáža ja sámi árgabeaivvis ovdal go bures oahppásmuvven rivguiguin ja dážaiguin ovddit čavčča go fárrejin dážaid searvái. Áššit mat munnje leat dábálaččat ja oahpásat, leat sidjiide apmasat ja ipmašat.

Muhto jus lea buoret leat sápmelaš go juoga nu eará, mii son dat lea? Soaitá lea dat ahte mii geat leat sápmelaččat sáhtit johtit sámefeasttas sámefestii ja suohtastallat eará sápmelaččaiguin. Mii eat dárbbaš beroštit riikarájáin, váikko eanaš sápmelaččat lihkká dan dahket. Mii beassat juoigat, ja eat dárbbaš beroštit ahte dážat eai ádde das maidige. Juohkehaš gii hálida sáhttá álmmohit musihka ja searvat dainna iešguđetge sámefeasttain, ja nu lea maid girjiiguin. Mis leat oktasaš hástalusat eará eamiálbmogiin, ja danne mii sáhttit singuin álkibut gulahallat. Mii sáhttit čiŋadit biktasiiguin mat earáid mielas leat dego sirkusbiktasat. Mii sáhttit hállat identitehta birra juohke beaivvi birra jagi nu ahte eat oba dolkka ge, na okei, muhtomin dolká olmmoš das maid. Lea álkit fitnet fámu politihkkas go stuorát servodagas, na jus hálida. Ja mis lea lohppi muhtomin váibat, go ii leat álo nu álki leat minoritehta. Ja mis eai noga eai goassige ságat go oahppásmuvvat eará olbmuiguin, go sii gullet ahte mii leat sápmelaččat de lea min bargu sin oahpahit nu ollu go vejolaš min birra.

Soaitá lea buoret leat hállás snoallalas sápmelaš go várrogas rivgu. In dieđe gal.